Koicha i usucha — dwa style, dwa zupełnie inne smaki

Większość osób, które piją matchę w domu, przygotowuje ją w jeden sposób i uznaje, że tak właśnie smakuje matcha. W tradycji chanoyu są jednak dwie zupełnie osobne metody — i spróbowanie tej drugiej potrafi zmienić całe wyobrażenie o tym, czym ta herbata może być.

Usucha, „cienka herbata”, to styl codzienny — mniej więcej 2 gramy matchy na 70 ml wody, ubijane energicznym, zygzakowatym ruchem, aż powstanie drobna, lekka piana. To właśnie usucha opisujemy w tekście „Twoja pierwsza matcha, krok po kroku” — jeśli kiedykolwiek parzyłeś matchę w domu, najpewniej robiłeś właśnie to.

Koicha, „gęsta herbata”, działa zupełnie inaczej: dwukrotnie więcej proszku, nawet 4 gramy, na ułamek wody, jakieś 15 ml. Nie ubija się jej zygzakiem, tylko zagniata powolnym, kolistym ruchem, podobnym do mieszania gęstego sosu — piana w ogóle nie powstaje, zostaje gładka, błyszcząca, niemal syropowata pasta.

Im mniej wody, tym mniej miejsca, żeby cokolwiek ukryć.

Ta koncentracja nie wybacza niedoskonałości — dlatego tradycyjnie do koicha trafia matcha ze starszych krzewów i wyższej kategorii niż do codziennej usucha: przy takim zagęszczeniu każda wada liścia staje się wyraźnie wyczuwalna. W ceremonii koicha bywa dzielona z jednej miski między kilkoro gości, co samo w sobie czyni ją bardziej formalnym, rzadszym doświadczeniem niż codzienna filiżanka.

Smakowo różnica jest uderzająca. Usucha, dzięki pianie i większej ilości wody, jest lżejsza — gorycz równoważy się z powietrzem wbitym podczas ubijania. Koicha smakuje intensywnie, prawie słodko, z gęstą, oblepiającą teksturą, zupełnie inną niż cokolwiek, co kojarzy się ze słowem „herbata”.

Nie musisz przygotowywać koicha na co dzień — to forma specjalna, trudniejsza technicznie i wymagająca naprawdę dobrej matchy, żeby miała sens. Ale spróbowanie jej choć raz, z dobrym proszkiem, pokazuje, jak daleko sięga zakres smaku, który ta sama roślina potrafi zaoferować.

• koicha
• usucha
• technika